1998/Kenya ve Tanzanya ABD elçilikleri saldırıları

Posted on 07 Ağustos 1998

0


Kenya’nın başkenti Nairobi ve Tanzanya’nın başkenti Daresselam’daki ABD elçilik binaları 7 Ağustos 1998 günü saat 10.30 sıralarında eş zamanlı patlamalarla sarsıldı. Kenya’daki patlamada 12’si Amerikalı 213 kişi ölürken 4000’den fazla Kenyalı yaralandı. Tanzanya’daki patlamada ise 11 kişi öldü, 85 kişi yaralandı. Saldırıların sorumluluğu, misillemeler için hedef şaşırtmak maksadıyla eylemden hemen sonra iki hayali örgüt tarafından üstlenildi.

Kenya’daki saldırıda, bomba yüklü kamyondaki iki militandan biri kapıdaki muhafızları tabanca ve el bombaları ile saldırarak etkisiz hale getirdi ve aracı kullanan militan kamyonla binaya çarparak patlamayı gerçekleştirdi. Saldırının ilk aşamasındaki patlamalar nedeniyle içerideki insanların meraktan pencerelere çıkması, elçilik binasının hemen yanındaki okul binasının dolu olması ve binanın şehrin en işlek caddesinde olması gibi nedenlerle, çoğunluğu patlamanın etkisiyle binalardan savrulan parçaların etkisiyle, bomba yüklü aracın infilak etmesi çok sayıda bölge insanının ölümüne ve yaralanmasına sebep oldu. Sürücünün yanındaki militan ilk saldırıyı bombalarla gerçekleştirip kapının açılmasını sağladıktan sonra, ölmekten vazgeçerek olay yerinden kaçtı ve bir süre sonra Afganistan’daki El Kaide merkezi ile irtibat kurmaya çalışırken yakalanarak eylemin hazırlığı ile ilgili bütün ayrıntıları itiraf etti.

Tanzanya’daki eylemdeki intihar eylemcisi bomba yüklü kamyonuyla elçiliğin otoparkına girmeyi ve bombayı infilâk ettirmeyi başardı. Ancak, bina ile arasında bulunan su dolu bir tanker patlamanın şiddetiyle üçüncü kata kadar yükseldi ve içindeki sular etrafa saçılarak patlamanın etkisini azalttı. Buna rağmen diğer ülkelere ait etraftaki elçilik binaları da patlamadan zarar gördü.

ABD Hükümetince olay sonrasında yapılan soruşturmada, Dış İşleri Bakanlığının Kenya ve Tanzanya’da “ABD hedeflerine yönelik terör saldırıları ihtimalinin düşük olduğu” gerekçesiyle güvenlik tedbirlerinin artırılmasına yönelik teklifleri geri çevirdiği anlaşıldı. Ancak, 1997 yılında iki ayrı muhbirin iki ülkedeki elçiliklere saldırı düzenleneceğine dair ihbarlarda bulunduğu, fakat ABD istihbarat birimlerinin ihbarları incelemeye değer bulmadığı anlaşıldı. Aynı incelemelerde ABD birimlerinin güvenlik dokümanlarında bomba yüklü araçlarla intihar eylemlerinin “muhtemel riskler” arasında bulunmadığı ortaya çıktı.

Saldırılardan birkaç ay sonra ABD istihbarat birimleri, Kenya elçilik binasına yönelik eylem hazırlığının 1993 yılında başladığını ortaya çıkardılar. Somalilere yardım eden El Kaide’nin Kenya hücresinin militanları Kenya’da bir düzineden fazla alternatif eylem hedefini analiz ederek Ocak-1994’te büyükelçiliğin uygun bir hedef olduğuna dair Usame Bin Ladin’e bilgi vermişlerdi. Usame Bin Ladin, Kenya’daki elçilik binasının resmini görür görmez saldırı hedefini belirlemişti. Saldırının hazırlığı ise 1998 baharında başlamış ve olaydan birkaç gün önce bombaların hazırlanması tamamlanmıştı. Eylemden bir gece önce ise, El Kaide’nin Kenya ve Tanzanya’daki unsurları Doğu Afrika’yı terk etmişler, başta Usame Bin Ladin olmak üzere Afganistan’daki El Kaide unsurları olası bir ABD misillemesine önlem olarak bulundukları kampları terk ederek kırsal kesimdeki yedek mevzilere çekilmişlerdi.

ABD, bombalama eylemlerine misilleme olarak “Operation Infinite Reach” adını verdiği bir hava operasyonu düzenledi. Afganistan’daki El Kaide kampları ve Sudan’da kimyasal silâh üretildiğini iddia ettiği bir fabrika bombalandı. Afganistan’daki hedeflerin imhası bir derece sağlansa da El Kaide’ye önemli bir zarar verdirilemedi. Sudan’daki fabrikanın ise ülkenin tek ilaç fabrikası olduğu anlaşıldı. Askerî harekâtın yanı sıra ABD hükümetince, Usame Bin Ladin’in ve El Kaide ile bağlantılı şirketlerin mal varlığı donduruldu, Amerikan vatandaşlarının bunlarla ticaret yapması yasaklandı. Eyleme karışan militanların çoğunluğu zaman içerisinde yakalandı ve bir kısmı ABD mahkemelerinde yargılanarak müebbet hapse çarptırıldı, diğerleri ise başka ülkelerde yakalanarak hapis cezaları aldı.

ABD, Kenya hükümetine müteakip dört yıl boyunca terörle mücadele eğitimi kapsamında 3.1 milyon, havaalanı güvenliğinin artırılması için 750.000 dolar yardımda bulundu. Saldırılardan sonra elçilik binalarının onarımı, misilleme harekâtı ve diğer elçilik binalarının güçlendirilmesi gibi harcama kalemleri için ABD bütçesine iki trilyon dolar ilave yük getirdi. Eylemin El Kaide’ye maliyetinin ise 10-50 bin dolar arasında olduğu tahmin edilmektedir

Elçilik saldırılarının belirlenen failleri:

Mustafa Mohammed Fadhil,

Khalfan Khamis Mohamed,

Ahmed Khalfan Ghailani,

Fahid Mohammed Ally Msalam,

Sheikh Ahmed Salim Swedan

Reklamlar