2002/Moskova Tiyatrosu Olayı

Posted on 23 Ekim 2002

0


Moskova’da Kültür Evi olarak bilinen bir tiyatro, 23 Ekim 2002 tarihi akşamı, Nord-Ost isimli bir Rus müzikal gösterisi sırasında 18’i kadın olmak üzere 43 Çeçen eylemci tarafından basıldı ve sayısı 900’den fazla olan izleyiciler rehin alındı. Çeçenlerin “Kara Dullar” olarak da bilinen bayan teröristleri, üzerlerinde bombalarla rehinelerin arasında dolaşarak, diğerleri de taşıdıkları kaleşnikof silahları doğrultarak rehineleri zaptediyorlardı.

Eylemcilerin lideri olan Barayev, tiyatro binasının her tarafında patlayıcı madde yerleştirdiklerini ve Rus Birlikleri bir hafta içinde Çeçenistan’dan çekilmezlerse rehineleri öldürmeye başlayacaklarını ilan etti.

Eylemin birinci günü, teröristler, 150-200 kişiden oluşan sağlık sorunu yaşayan kişileri, çocukları, rehineler arasındaki müslümanları ve bazı yabancı uyrukluları serbest bıraktılar. Eylemciler, rehineler arasındaki Rus olmayanları da bırakacaklarını ilan ettilerse de, Rus makamları tüm rahinelerin serbest bırakılması için  ısrar ettiklerinden bu işlem gerçekleşmedi. Aynı gün, eylemcilerle röportaj yapmak isteyen bir kadın gazeteci, ajan olduğu gerekçesiyle teröristler tarafından öldürüldü.

İkinci gün, Rus hükümeti eylemcilere, eylemlerini sona erdirmeleri halinde üçüncü bir ülkeye gitmelerine izin vereceklerini açıkladı. Mikhail Gorbaçov dahil bir çok ünlü isim rehinelerle pazarlıklarda yer alabileceğini duyurdu. Aynı gün 39 rehine daha serbest bırakıldı.

Üçüncü gün 19 rehine daha bırakıldı. Ancak rehineler arasından bir kişinin kadın teröristlerden birisine saldırması üzerine eylemcilerin açtığı ateşten 2-3 rehine zarar gördü.

Üç gün boyunca, taleplerinden vaz geçmeyen teröristlere karşı Rus Özel Kuvvetleri Spetnazların operasyon planlamaları da devam etti.

Dördüncü günün sabahında, tiyatronun havalandırma sisteminin içine Ruslar tarafından Fentanyl isimli morfin bazlı bir uyuşturucu gaz salındı, daha sonra da Rus özel kuvvetlerinin operasyonu başladı. Eylemcilerin bir çoğunda gaz maskesi vardı ve Ruslarla çatışmaya girdiler. Bu gazla birçok rehine ve teröristlerin bir kısmı bayıldı. Ancak, rehinelerin bir kısmı gazdan etkilenmedi ve Spetnazlarla Eylemcilerin çatışması arasında çapraz eteş altında kaldı. 

Yaklaşık 1.5 saat süren çatışma sonucunda azalan Çeçen direnişini müteakip, Rus askerleri tiyatro salonuna girdiler ve tüm eylemcileri öldürdüler. İddialar, eylemcilerin bir kısmının sağ yakalandığını ve ikisinin kaçtığını ileri sürse de, Rus resmi makamları tüm eylemcilerin ölü olarak ele geçirildiğini beyan ettiler. 

Çatışmalar sona erdiğinde, rehineler bina dışına çıkarılmaya başlandı. Görgü tanıklarına göre, hiç bir rehine mermi yarası almamıştı ama bina dışında özensizce istif edilen rehinelerin bir kısmının gazdan, bir kısmını ise kendi kusmuğundan boğularak öldüğü anlaşıldı.  Daha sonra yapılan resmi açıklamada, olay sırasında 120 rehinenin gazın etkisiyle hayatını kaybettiği anlaşıldı.

Hastanelerde rehinelere nasıl bir müdahale yapılacağı dahi bilinmiyordu, çünkü kullanılan gazın niteliği Ruslar tarafından gizleniyordu. Rehineler, aralarında teröristlerin olabileceği gerekçesiyle uzun süre hastanede tutuldular.  Operasyona katılan askerlerin de gazdan etkilendiği açıklandı.

Eylemin sorumluluğunu Şamil Basayev üstlendi ve Çeçen yönetimindeki tüm görevlerinden istifa ettiğini, eylemlerin devam edeceğini açıkladı.  Eylemciler, Özel Maksat İslam Alayı, Uluslararası İslami Barış Tugayı, Çeçen Şehitleri Riyadus Salihun Keşif ve Sabotaj Taburu gibi birliklerin elemanlarıydı.

Reklamlar